Grzyby rurkowe
Przewodnik po grzybach

Spód kapelusza

Grzyby rurkowe

Zamiast blaszek mają pod kapeluszem warstwę rurek, których ujścia — pory — tworzą gąbczastą powierzchnię. Należą tu borowiki, podgrzybki, koźlarze i maślaki, czyli grzyby, które w Polsce zbiera się najchętniej. Rurki mają też liczne huby: u nich warstwa porów jest częścią twardego owocnika rosnącego na drewnie.

Nie znaczy to, że wszystkie są bezpieczne: są wśród nich gatunki trujące, jak borowik szatański, i gorzkie, jak goryczak żółciowy, który potrafi zepsuć całą potrawę. Przy oznaczaniu liczą się kolor porów, siateczka na trzonie i to, czy miąższ sinieje po przekrojeniu.

W atlasie: 306 gatunków — trujące: 8, jadalne: 73, warunkowo jadalne: 18, niejadalne: 207. Najwięcej z nich owocuje we wrześniu.

Najliczniejsze grupy: Nadrzewne (130), Pozostałe (65), Borowiki (48), Koźlarze (21), Maślaki (16).

Zawęź dalej w atlasie
Borowik szatański (Rubroboletus satanas)
Borowik szatański
Rubroboletus satanas
trujący
Borowik szlachetny (Boletus edulis)
Borowik szlachetny
Boletus edulis
jadalny
Goryczak żółciowy (Tylopilus felleus)
Goryczak żółciowy
Tylopilus felleus
niejadalny
Koźlarz babka (Leccinum scabrum)
Koźlarz babka
Leccinum scabrum
jadalny
Podgrzybek brunatny (Imleria badia)
Podgrzybek brunatny
Imleria badia
jadalny
Maślak zwyczajny (Suillus luteus)
Maślak zwyczajny
Suillus luteus
jadalny
Piaskowiec modrzak (Gyroporus cyanescens)
Piaskowiec modrzak
Gyroporus cyanescens
jadalny
Suchogrzybek złotopory (Xerocomellus chrysenteron)
Suchogrzybek złotopory
Xerocomellus chrysenteron
jadalny
Borowik ceglastopory (Neoboletus erythropus)
Borowik ceglastopory
Neoboletus erythropus
jadalny
Czyreń ogniowy (Phellinus igniarius)
Czyreń ogniowy
Phellinus igniarius
niejadalny
Koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum)
Koźlarz czerwony
Leccinum aurantiacum
jadalny
Maślak pstry (Suillus variegatus)
Maślak pstry
Suillus variegatus
jadalny
Maślak sitarz (Suillus bovinus)
Maślak sitarz
Suillus bovinus
jadalny
Maślak żółty (Suillus grevillei)
Maślak żółty
Suillus grevillei
jadalny
Borowik ceglastopory odmiana żonkilowa (Neoboletus luridiformis)
Borowik ceglastopory odmiana żonkilowa
Neoboletus luridiformis
warunkowo jadalny
Borowik klinowotrzonowy (Cyanoboletus pulverulentus)
Borowik klinowotrzonowy
Cyanoboletus pulverulentus
niejadalny
Borowik krępy (Imperator torosus)
Borowik krępy
Imperator torosus
niejadalny
Borowik królewski (Butyriboletus regius)
Borowik królewski
Butyriboletus regius
jadalny
Borowik legalovej (Rubroboletus legaliae)
Borowik legalovej
Rubroboletus legaliae
trujący
Borowik ponury (Suillellus luridus)
Borowik ponury
Suillellus luridus
warunkowo jadalny
Borowik purpurowy (Suillellus rhodoxanthus)
Borowik purpurowy
Suillellus rhodoxanthus
trujący
Borowik rudopurpurowy (Imperator rhodopurpureus)
Borowik rudopurpurowy
Imperator rhodopurpureus
trujący
Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus)
Borowik usiatkowany
Boletus reticulatus
jadalny
Borowik wilczy (Rubroboletus lupinus)
Borowik wilczy
Rubroboletus lupinus
trujący
Borowik żółtopory (Caloboletus calopus)
Borowik żółtopory
Caloboletus calopus
trujący
Butyriboletus pseudoregius
Butyriboletus pseudoregius
Butyriboletus pseudoregius
niejadalny
Krwistoborowik świerkowo jodłowy (Suillellus rubrosanguineus)
Krwistoborowik świerkowo jodłowy
Suillellus rubrosanguineus
warunkowo jadalny
Miękusz rabarbarowy (Hapalopilus nidulans)
Miękusz rabarbarowy
Hapalopilus nidulans
trujący
Naziemek białawy (Albatrellus ovinus)
Naziemek białawy
Albatrellus ovinus
jadalny
Naziemek żółtopomarańczowy (Albatrellus subrubescens)
Naziemek żółtopomarańczowy
Albatrellus subrubescens
niejadalny
Niszczyca anyżkowa (Gloeophyllum odoratum)
Niszczyca anyżkowa
Gloeophyllum odoratum
niejadalny
Ozorek dębowy (Fistulina hepatica)
Ozorek dębowy
Fistulina hepatica
warunkowo jadalny
Podgrzybek zajączek (Boletus subtomentosus)
Podgrzybek zajączek
Boletus subtomentosus
jadalny
Smolucha bukowa (Ischnoderma resinosum)
Smolucha bukowa
Ischnoderma resinosum
warunkowo jadalny
Szaraczek świerkowy (Boletopsis leucomelaena)
Szaraczek świerkowy
Boletopsis leucomelaena
niejadalny
Szyszkowiec łuskowaty (Strobilomyces strobilaceus)
Szyszkowiec łuskowaty
Strobilomyces strobilaceus
niejadalny
Żółciak siarkowy (Laetiporus sulphureus)
Żółciak siarkowy
Laetiporus sulphureus
warunkowo jadalny
Białak jasnopomarańczowy (Tyromyces kmetii)
Białak jasnopomarańczowy
Tyromyces kmetii
niejadalny
Białak kwiatokształtny (Postia floriformis)
Białak kwiatokształtny
Postia floriformis
niejadalny
Białak śnieżysty (Tyromyces chioneus)
Białak śnieżysty
Tyromyces chioneus
niejadalny
Białoporek brzozowy (Piptoporus betulinus)
Białoporek brzozowy
Piptoporus betulinus
niejadalny
Błyskoporek cynamonowy (Inonotus rheades)
Błyskoporek cynamonowy
Inonotus rheades
niejadalny
Błyskoporek dębowy (Inonotus dryophilus)
Błyskoporek dębowy
Inonotus dryophilus
niejadalny
Błyskoporek dziuplowy (Inonotus nidus-pici)
Błyskoporek dziuplowy
Inonotus nidus-pici
niejadalny
Błyskoporek guzkowaty (Mensularia nodulosa)
Błyskoporek guzkowaty
Mensularia nodulosa
niejadalny
Błyskoporek płaczący (Pseudoinonotus dryadeus)
Błyskoporek płaczący
Pseudoinonotus dryadeus
niejadalny
Błyskoporek promienisty (Inonotus radiatus)
Błyskoporek promienisty
Inonotus radiatus
niejadalny
Błyskoporek rozpostarty (Inonotus hastifer)
Błyskoporek rozpostarty
Inonotus hastifer
niejadalny

Atlas pomaga zawęzić poszukiwania, ale nie zastąpi oceny grzyba na żywo. Nigdy nie jedz grzyba rozpoznanego wyłącznie z atlasu — w razie wątpliwości pokaż go grzyboznawcy w stacji sanepidu. Podejrzenie zatrucia: dzwoń na 112.