Krok po kroku
Co to za grzyb?
Odpowiedz na cztery pytania o grzyba, którego masz przed sobą. Każda odpowiedź zawęża listę 2929 gatunków z atlasu, a najczęściej spotykane pokazujemy najpierw. Jeśli czegoś nie wiesz, pomiń pytanie.
Co jest pod kapeluszem?
Odwróć grzyba i zajrzyj pod kapelusz — to najpewniejsza wskazówka.
Gdzie rośnie?
Jeśli wyrasta z pnia, gałęzi, korzeni albo żywego drzewa, wybierz „Na drewnie” — także w lesie. Jeśli z ziemi, spójrz, jakie drzewa rosną kilka metrów od niego: wiele gatunków żyje tylko z jednym rodzajem drzew.
Kiedy rośnie?
Miesiąc, w którym grzyb został znaleziony.
albo inny miesiąc:
Jakiego koloru jest kapelusz?
Wybierz najbliższy. Kolor zmienia się z wiekiem, po deszczu i w słońcu — jeśli wahasz się między dwoma, pomiń to pytanie.
To lista podejrzanych, a nie rozpoznanie: porównaj grzyb z opisem na stronie gatunku i sprawdź, z czym łatwo go pomylić. Grzyba rozpoznanego tylko w ten sposób nie jedz — w razie wątpliwości pokaż go grzyboznawcy w stacji sanepidu.
Jak rozpoznać grzyba
Grzyba rozpoznaje się po wielu cechach naraz — żadna z osobna nie wystarcza. Pytania powyżej dotyczą tych, które widać od razu i które opisujemy przy każdym gatunku; razem zawężają kilka tysięcy gatunków do listy, na której początku są te najczęściej spotykane. Dalej pomogą cechy, o które nie pytamy (o nich niżej).
Spód kapelusza
Blaszki, rurki (gąbka), fałdki czy kolce — to pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić, bo nie zmienia się z wiekiem ani pogodą. Gąbkę mają borowiki, podgrzybki i maślaki, fałdki — kurki, a blaszki większość pozostałych grzybów kapeluszowych, w tym wszystkie muchomory. Zobacz grzyby blaszkowe, rurkowe, z fałdkami i z kolcami oraz rysunki w słowniku grzybiarza.
Siedlisko
Wiele grzybów żyje w mikoryzie z jednym rodzajem drzew — koźlarz babka z brzozą, maślak żółty z modrzewiem — więc drzewo obok bywa najlepszą wskazówką. Inne rosną tylko na drewnie albo tylko na łąkach. Zobacz grzyby lasów liściastych, lasów iglastych i łąk oraz grzyby na drewnie.
Pora roku
Większość grzybów owocuje od lata do jesieni, ale smardze i piestrzenice rosną wiosną, a boczniaki i płomiennice — także zimą. Kalendarz grzybobrania pokazuje, co rośnie w danym miesiącu.
Kolor kapelusza
Kolor jest najmniej pewną cechą: zmienia się z wiekiem owocnika, po deszczu i w słońcu, a różni ludzie nazywają go różnie. Dlatego pytamy o niego na końcu. Zobacz grzyby z kapeluszem brązowym, białym, szarym, żółtym, pomarańczowym, czerwonym lub zielonawym.
Czego te pytania nie sprawdzą
Pierścienia na trzonie, bulwy i pochwy u jego nasady, zapachu, smaku, mleczka ani tego, czy miąższ zmienia kolor po przekrojeniu — a właśnie te cechy często odróżniają grzyb jadalny od trującego sobowtóra. Sprawdź je na stronie gatunku i w porównaniach grzybów, które łatwo pomylić.