Gatunek
Wróć do atlasu
warunkowo jadalny

Opieńka ciemna

Armillaria ostoyae

Kapelusz 3–8 cm, cielisty do czerwonobrązowego, pokryty dużymi, czarnobrązowymi łuskami sięgającymi brzegu; blaszki kremowobiałe, później brązowe. Trzon włóknisty, z grubym, białym pierścieniem o ciemnych łuskach na spodzie i brzegu. Najczęstsza opieńka w Polsce, zwłaszcza w świerczynach; jak inne opieńki na surowo jest trująca.

Kategoria
Nadrzewne
Sezon
sierpień – październik
Siedlisko
drewno, las iglasty, las liściasty
Spód kapelusza
blaszki
Kapelusz
brązowy

Na co patrzeć

Barwa kapelusza — brązowy. Kształt i fakturę porównaj ze zdjęciami.
Spód kapelusza — blaszki. To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić.
Siedlisko — drewno, las iglasty, las liściasty. Zwróć uwagę na to, co rośnie w promieniu kilku metrów.
Owocowanie — od sierpnia do października.

Sezon

W Polsce

dolnośląskie: 6 stwierdzeńkujawsko-pomorskie: 2 stwierdzenialubelskie: 6 stwierdzeńlubuskie: 2 stwierdzeniałódzkie: 22 stwierdzeniamałopolskie: 15 stwierdzeńmazowieckie: 11 stwierdzeńopolskie: 0 stwierdzeńpodkarpackie: 6 stwierdzeńpodlaskie: 12 stwierdzeńpomorskie: 22 stwierdzeniaśląskie: 8 stwierdzeńświętokrzyskie: 2 stwierdzeniawarmińsko-mazurskie: 15 stwierdzeńwielkopolskie: 27 stwierdzeńzachodniopomorskie: 20 stwierdzeń

204 stwierdzenia z Polski, z 15 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.

Ostatnie: 4 października 2026. W ostatnich 30 dniach: 1 stwierdzenie — co jeszcze znaleziono.

Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (27), łódzkie (22), pomorskie (22).

Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF

Łatwo pomylić z

Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.

Opieńka ciemna (Armillaria ostoyae)
Opieńka ciemna
Maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare)
Maślanka wiązkowa

Trująca maślanka wiązkowa bywa mylona z opieńką ciemną, bo obie rosną kępami na pniakach. Opieńka ma kapelusz pokryty czarnobrązowymi łuskami i gruby, biały pierścień na trzonie, a maślanka – siarkowożółty kapelusz i blaszki żółte, potem zielonkawe. Maślanka jest przy tym bardzo gorzka.

Opieńka ciemnaMaślanka wiązkowa
Jadalnośćwarunkowo jadalnytrujący
Kolor kapeluszabrązowyżółty
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, iglasty, liściastydrewno, mieszany
Dokładne porównanie: Opieńka ciemna czy maślanka wiązkowa? →
Opieńka ciemna (Armillaria ostoyae)
Opieńka ciemna
Gąska krowia (Tricholoma vaccinum)
Gąska krowia

Gąska krowia bywa mylona z opieńką ciemną, ale opieńka ma na trzonie gruby, biały pierścień z ciemnymi łuskami i nie jest gorzka. Krowia ma kudłaty brzeg kapelusza i różowiejące blaszki. Opieńka jest jadalna tylko po ugotowaniu, krowia niejadalna.

Opieńka ciemnaGąska krowia
Jadalnośćwarunkowo jadalnyniejadalny
Kolor kapeluszabrązowybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, iglasty, liściastyiglasty
Dokładne porównanie: Opieńka ciemna czy gąska krowia? →
Opieńka ciemna (Armillaria ostoyae)
Opieńka ciemna
Łuskwiak cytrynowy (Pholiota limonella)
Łuskwiak cytrynowy

Opieńkę ciemną zdarza się mylić z łuskwiakiem cytrynowym. Opieńka ma cielisty do czerwonobrązowego kapelusz z czarnobrązowymi łuskami i gruby, biały pierścień, a łuskwiak – jaskrawożółty, śliski kapelusz z rdzawymi, sterczącymi łuseczkami. Opieńka na surowo jest trująca.

Opieńka ciemnaŁuskwiak cytrynowy
Jadalnośćwarunkowo jadalnyniejadalny
Kolor kapeluszabrązowyżółty
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, iglasty, liściastydrewno, liściasty
Dokładne porównanie: Opieńka ciemna czy łuskwiak cytrynowy? →

Podobne są też: Opieńka bezpierścieniowa, Opieńka miodowa, Opieńka żółtawa

Więcej z kategorii Nadrzewne

Cała kategoria: Nadrzewne

Atlas pomaga zawęzić poszukiwania, ale nie zastąpi oceny grzyba na żywo. Nigdy nie jedz grzyba rozpoznanego wyłącznie z atlasu — w razie wątpliwości pokaż go grzyboznawcy w stacji sanepidu. Podejrzenie zatrucia: dzwoń na 112.