
Zdjęcie: Dan Molter / Mushroom Observer · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Alan Rockefeller · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Saschotter · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: AnRo0002 · CC0 · źródło: Wikimedia Commons
Hełmówka jadowita
Galerina marginata
Kapelusz 1,5–5 cm z szerokim garbem, higrofaniczny: wilgotny ochrowo- lub czerwonobrązowy i prążkowany, suchy bladobeżowy. Blaszki rdzawobrązowe, trzon z nietrwałą strefą pierścieniową, niżej srebrzyście włóknisty. Rośnie gromadnie na martwym drewnie – w górach pod świerkami, na niżu zwykle na buku. Zawiera amanitynę; potencjalnie śmiertelnie trująca.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
96 stwierdzeń z Polski, z 14 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: listopad 2025.
Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (21), zachodniopomorskie (18), małopolskie (10).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Łuszczak zmienny bardzo przypomina śmiertelnie trującą hełmówkę jadowitą i też rośnie na drewnie. Łuszczak tworzy duże, gęste kępy, a jego trzon aż do pierścienia pokrywają ciemne łuski; u hełmówki trzon jest srebrzyście włóknisty. Ta cecha bywa zawodna, więc łuszczaka zbieraj tylko przy całkowitej pewności.
Płomiennicę zimową od śmiertelnie trującej hełmówki jadowitej najpewniej odróżnia biały wysyp zarodników – hełmówka ma ciemniejszy. Płomiennica ma też aksamitny, ciemnobrązowy trzon bez pierścienia i białawe do ochrowożółtych blaszki, a owocuje głównie od października do marca.
Niedoświadczeni zbieracze mogą wziąć za mleczaja kamforowego drobne brązowe grzyby, w tym śmiertelnie trującą hełmówkę jadowitą. Hełmówka rośnie gromadnie na martwym drewnie, ma rdzawobrązowe blaszki i strefę pierścieniową na trzonie; mleczaj kamforowy po wysuszeniu pachnie korzennie, jak lubczyk.
Podobne są też: Opieńka cebulotrzonowa, Opieńka miodowa, Maślanka łagodna, Łysiczka siniejąca, Hełmówka jesienna, Maślanka ceglasta, Łysiczka korzeniasta, Trąbka otrębiasta, Psilocybe stuntzii
Porównania: Opieńka cebulotrzonowa czy hełmówka jadowita?, Opieńka miodowa czy hełmówka jadowita?, Maślanka łagodna czy hełmówka jadowita?


