Gatunek
Wróć do atlasu
warunkowo jadalny

Łuszczak zmienny

Kuehneromyces mutabilis

Inne nazwy: Łuskwiak zmienny

Nazwy ludowe i dawne: opieńka zmienna · o nazwach

Rośnie gęstymi kępami na pniakach drzew liściastych; kapelusz 2–7 cm, w wilgoci cynamonowobrązowy i śliski, wysycha od środka, przez co bywa dwubarwny. Trzon z pierścieniem, poniżej ciemno łuseczkowaty. Jadalne są kapelusze, ale grzyb bardzo przypomina śmiertelnie trującą hełmówkę jadowitą.

Kategoria
Pozostałe
Sezon
kwiecień – listopad
Siedlisko
drewno, las liściasty, las mieszany
Spód kapelusza
blaszki
Kapelusz
brązowy

Na co patrzeć

Barwa kapelusza — brązowy. Kształt i fakturę porównaj ze zdjęciami.
Spód kapelusza — blaszki. To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić.
Siedlisko — drewno, las liściasty, las mieszany. Zwróć uwagę na to, co rośnie w promieniu kilku metrów.
Owocowanie — od kwietnia do listopada.

Sezon

W Polsce

dolnośląskie: 17 stwierdzeńkujawsko-pomorskie: 6 stwierdzeńlubelskie: 8 stwierdzeńlubuskie: 3 stwierdzeniałódzkie: 11 stwierdzeńmałopolskie: 30 stwierdzeńmazowieckie: 31 stwierdzeńopolskie: 2 stwierdzeniapodkarpackie: 7 stwierdzeńpodlaskie: 28 stwierdzeńpomorskie: 48 stwierdzeńśląskie: 37 stwierdzeńświętokrzyskie: 7 stwierdzeńwarmińsko-mazurskie: 21 stwierdzeńwielkopolskie: 68 stwierdzeńzachodniopomorskie: 44 stwierdzenia

524 stwierdzenia z Polski, z 16 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.

Ostatnie: 3 października 2026. W ostatnich 30 dniach: 3 stwierdzenia — co jeszcze znaleziono.

Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (68), pomorskie (48), zachodniopomorskie (44).

Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF

Łatwo pomylić z

Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.

Łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis)
Łuszczak zmienny
Hełmówka jadowita (Galerina marginata)
Hełmówka jadowita

Łuszczak zmienny bardzo przypomina śmiertelnie trującą hełmówkę jadowitą i też rośnie na drewnie. Łuszczak tworzy duże, gęste kępy, a jego trzon aż do pierścienia pokrywają ciemne łuski; u hełmówki trzon jest srebrzyście włóknisty. Ta cecha bywa zawodna, więc łuszczaka zbieraj tylko przy całkowitej pewności.

Łuszczak zmiennyHełmówka jadowita
Jadalnośćwarunkowo jadalnytrujący
Kolor kapeluszabrązowybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, liściasty, mieszanydrewno, liściasty, iglasty
Dokładne porównanie: Łuszczak zmienny czy hełmówka jadowita? →
Łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis)
Łuszczak zmienny
Łysak plamistoblaszkowy (Gymnopilus penetrans)
Łysak plamistoblaszkowy

Łysak plamistoblaszkowy bywa groźnie mylony z łuszczakiem zmiennym. Łysak ma pomarańczowordzawy kapelusz ze złotożółtym brzegiem i żółte, potem rdzawe blaszki z ciemniejszymi plamkami, a rośnie głównie na drewnie iglastym; łuszczak ma pierścień na trzonie i rośnie na pniakach liściastych. Łysak może być lekko trujący.

Łuszczak zmiennyŁysak plamistoblaszkowy
Jadalnośćwarunkowo jadalnytrujący
Kolor kapeluszabrązowypomarańczowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, liściasty, mieszanydrewno, iglasty
Dokładne porównanie: Łuszczak zmienny czy łysak plamistoblaszkowy? →
Łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis)
Łuszczak zmienny
Płomiennica zimowa (Flammulina velutipes)
Płomiennica zimowa

Płomiennicę zimową można pomylić z łuszczakiem zmiennym. Płomiennica daje biały wysyp zarodników, łuszczak – ciemniejszy; płomiennica ma też trzon bez pierścienia, od dołu okryty brązowym aksamitem, i owocuje głównie od października do marca.

Łuszczak zmiennyPłomiennica zimowa
Jadalnośćwarunkowo jadalnyjadalny
Kolor kapeluszabrązowypomarańczowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, liściasty, mieszanydrewno, liściasty, mieszany

Podobne są też: Łuskwiak wąskoblaszkowy, Maślanka łagodna, Kruchaweczka namakająca

Więcej z kategorii Pozostałe

Cała kategoria: Pozostałe

Atlas pomaga zawęzić poszukiwania, ale nie zastąpi oceny grzyba na żywo. Nigdy nie jedz grzyba rozpoznanego wyłącznie z atlasu — w razie wątpliwości pokaż go grzyboznawcy w stacji sanepidu. Podejrzenie zatrucia: dzwoń na 112.