
Zdjęcie: Rasbak · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Copyright ©2011 Ham / Mushroom Observer · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Hans-Martin Scheibner · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: H. Krisp · CC BY 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Łysak plamistoblaszkowy
Gymnopilus penetrans
Pospolity łysak o kapeluszu 2–9 cm, pomarańczowordzawym, w środku brązowoczerwonym, a przy brzegu złotożółtym; blaszki żółte, potem rdzawe, często z ciemniejszymi plamkami. Rośnie kępkami na leżących pniach, gałęziach, korze i trocinach, głównie iglastych, od sierpnia do listopada. Niejadalny, może być lekko trujący.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
165 stwierdzeń z Polski, z 13 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: 21 lipca 2026.
Najwięcej stwierdzeń: zachodniopomorskie (21), śląskie (20), wielkopolskie (15).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Łysak plamistoblaszkowy bywa groźnie mylony z łuszczakiem zmiennym. Łysak ma pomarańczowordzawy kapelusz ze złotożółtym brzegiem i żółte, potem rdzawe blaszki z ciemniejszymi plamkami, a rośnie głównie na drewnie iglastym; łuszczak ma pierścień na trzonie i rośnie na pniakach liściastych. Łysak może być lekko trujący.
Łysak drobnołuskowy i łysak plamistoblaszkowy bywają nie do odróżnienia gołym okiem – rozstrzyga mikroskop. Pomaga pora: drobnołuskowy owocnikuje głównie latem, plamistoblaszkowy jesienią; drobnołuskowy ma też na kapeluszu drobne, przylegające łuseczki.
Łysak ciemnotrzonowy jest mniejszy i jaskrawszy, u młodych owocników ma jaskrawożółte blaszki i rośnie na mocno rozłożonych, omszałych pniach świerków. Łysak plamistoblaszkowy jest pospolity, ma blaszki z ciemnymi plamkami i bywa lekko trujący.


