Gatunek
Wróć do atlasu
trujący

Łysak wspaniały

Gymnopilus junonius

Okazały łysak o suchym, łuseczkowatym kapeluszu 6–15 cm, żółtoochrowym do brązowopomarańczowego, i wysokim, u nasady zgrubiałym trzonie z trwałym pierścieniem. Blaszki z wiekiem rdzawobrązowe, miąższ żółty i gorzki. Rośnie kępami na pniakach brzóz, sosen i dębów od lipca do października. Grzyb trujący.

Kategoria
Pozostałe
Sezon
lipiec – październik
Siedlisko
drewno, las mieszany
Spód kapelusza
blaszki
Kapelusz
pomarańczowy

Na co patrzeć

Barwa kapelusza — pomarańczowy. Kształt i fakturę porównaj ze zdjęciami.
Spód kapelusza — blaszki. To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić.
Siedlisko — drewno, las mieszany. Zwróć uwagę na to, co rośnie w promieniu kilku metrów.
Owocowanie — od lipca do października.

Sezon

W Polsce

dolnośląskie: 8 stwierdzeńkujawsko-pomorskie: 2 stwierdzenialubelskie: 1 stwierdzenielubuskie: 0 stwierdzeńłódzkie: 29 stwierdzeńmałopolskie: 2 stwierdzeniamazowieckie: 17 stwierdzeńopolskie: 1 stwierdzeniepodkarpackie: 0 stwierdzeńpodlaskie: 2 stwierdzeniapomorskie: 6 stwierdzeńśląskie: 2 stwierdzeniaświętokrzyskie: 1 stwierdzeniewarmińsko-mazurskie: 0 stwierdzeńwielkopolskie: 9 stwierdzeńzachodniopomorskie: 17 stwierdzeń

103 stwierdzenia z Polski, z 13 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.

Ostatnie: 13 września 2026.

Najwięcej stwierdzeń: łódzkie (29), mazowieckie (17), zachodniopomorskie (17).

Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF

Łatwo pomylić z

Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.

Łysak wspaniały (Gymnopilus junonius)
Łysak wspaniały
Opieńka miodowa (Armillaria mellea)
Opieńka miodowa

Łysak wspaniały ma okazały, suchy, żółtoochrowy do pomarańczowego kapelusz, trwały pierścień, rdzawobrązowe blaszki i żółty, gorzki miąższ, a opieńka miodowa — miodowy kapelusz w drobne łuseczki. Oba wyrastają kępami na pniakach, ale łysak jest trujący.

Łysak wspaniałyOpieńka miodowa
Jadalnośćtrującywarunkowo jadalny
Kolor kapeluszapomarańczowybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, mieszanydrewno
Dokładne porównanie: Opieńka miodowa czy łysak wspaniały? →
Łysak wspaniały (Gymnopilus junonius)
Łysak wspaniały
Łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa)
Łuskwiak nastroszony

Łuskwiak nastroszony ma kapelusz i trzon poniżej pierścienia gęsto pokryte odstającymi łuskami, a miąższ o smaku rzodkwi. Trujący łysak wspaniały ma żółty, bardzo gorzki miąższ i trzon zgrubiały u nasady; pomylić można głównie małe i starsze okazy.

Łysak wspaniałyŁuskwiak nastroszony
Jadalnośćtrującyniejadalny
Kolor kapeluszapomarańczowybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskodrewno, mieszanydrewno, liściasty

Więcej z kategorii Pozostałe

Cała kategoria: Pozostałe

Atlas pomaga zawęzić poszukiwania, ale nie zastąpi oceny grzyba na żywo. Nigdy nie jedz grzyba rozpoznanego wyłącznie z atlasu — w razie wątpliwości pokaż go grzyboznawcy w stacji sanepidu. Podejrzenie zatrucia: dzwoń na 112.