
Zdjęcie: Darvin DeShazer · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Alan Rockefeller · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Strobilomyces · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Kołpaczek szorstkozarodnikowy
Panaeolina foenisecii
Inne nazwy: Kołpakówka szorstkozarodnikowa
Kapelusz 1–3 cm, cielisto- do czerwonobrązowego, bardzo higrofaniczny, schnąc od szczytu jaśnieje do beżowego, przez co często bywa dwubarwny. Blaszki pstrokate, szarobeżowe, potem ciemnobrązowe. Pospolity od maja do października na łąkach, trawnikach i poboczach, zwłaszcza tuż po koszeniu. Niejadalny; zawiera tylko śladowe ilości psylocybiny.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
52 stwierdzenia z Polski, z 11 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: 25 sierpnia 2026.
Najwięcej stwierdzeń: łódzkie (6), wielkopolskie (5), mazowieckie (4).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Kołpaczek oliwkowy jest często mylony z kołpaczkiem szorstkozarodnikowym. Oliwkowy ma czarny wysyp zarodników, dojrzałe blaszki ciemniejsze, szaroczarne z białawymi ostrzami, i nieco grubszy trzon; szorstkozarodnikowy ma blaszki pstrokate, ciemnobrązowe. Oliwkowy zawiera halucynogenną psylocybinę.
Kołpaczek szorstkozarodnikowy bywa mylony z kołpaczkiem pośrednim, bo oba są higrofaniczne i rosną w trawie. Pośredni ma czarny wysyp zarodników, czarniawe blaszki i ciemną przepaskę na kapeluszu, często rośnie wprost na końskim nawozie; szorstkozarodnikowy ma blaszki pstrokate, ciemnobrązowe. Pośredni jest trujący — zawiera psylocybinę.
Kruchaweczka zaroślowa jest większa (3–8 cm), w suchą pogodę biaława, z białymi strzępkami osłony na brzegu kapelusza, i rośnie na zbutwiałym drewnie. Kołpaczek szorstkozarodnikowy jest mniejszy, cielisto- do czerwonobrązowego, z pstrokatymi blaszkami, i rośnie na łąkach i trawnikach. Kruchaweczka jest jadalna.
Podobne są też: Łysiczka lancetowata, Pieczarka polna, Twardzioszek przydrożny, Kołpaczek ciemnoszary, Kruchaweczka wysmukła, Łysiczka ciemnobrązowa, Psathyrella gracilis, Stożkówka białotrzonowa


