
Zdjęcie: Ieponumos · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Byrain / Mushroom Observer · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: James K. Lindsey · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Ieponumos · CC BY 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Kołpaczek oliwkowy
Panaeolus olivaceus
Kapelusz 1–4 cm, dzwonkowaty, potem wypukły, higrofaniczny: świeży ciemnodymnoszary do cynamonowego, suchy słomkowy lub oliwkowoszary. Blaszki plamiste z oliwkowym odcieniem, później szaroczarne z białawymi ostrzami. Rośnie na ziemi w lasach; bardzo rzadki. Zawiera halucynogenną psylocybinę; bywa mylony z kołpaczkiem szorstkozarodnikowym.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
7 stwierdzeń z Polski, z 4 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: 2021 r.
Najwięcej stwierdzeń: zachodniopomorskie (3), podlaskie (2), łódzkie (1).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Kołpaczek oliwkowy jest często mylony z kołpaczkiem szorstkozarodnikowym. Oliwkowy ma czarny wysyp zarodników, dojrzałe blaszki ciemniejsze, szaroczarne z białawymi ostrzami, i nieco grubszy trzon; szorstkozarodnikowy ma blaszki pstrokate, ciemnobrązowe. Oliwkowy zawiera halucynogenną psylocybinę.
Kołpaczek oliwkowy bardzo łatwo pomylić z kołpaczkiem ciemnoszarym – pewnie różnią się dopiero zarodnikami oglądanymi pod mikroskopem. W terenie pomaga siedlisko: ciemnoszary rośnie na nawożonych łąkach i trawnikach, oliwkowy na ziemi w lasach. Oba są trujące.
Kołpaczek oliwkowy bardzo łatwo pomylić z kołpaczkiem pośrednim; pewnie dzielą je tylko lekko szorstkie zarodniki oliwkowego, widoczne pod mikroskopem. Pośredni rośnie zwykle kępkami na końskich odchodach, a oliwkowy na ziemi w lasach. Oba zawierają psylocybinę.
Podobne są też: Kołpaczek mierzwiowy


