
Zdjęcie: Alan Rockefeller · CC BY 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Michel Langeveld · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Jerzy Opioła · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Hieronymus · CC BY 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Kołpaczek ciemnoszary
Panaeolus fimicola
Drobny kapelusz 1–2,5 cm, wypukły do dzwonkowatego, ciemnoczerwonobrązowy do czarnobrązowego, silnie higrofaniczny, z ciemniejszym brzegiem. Blaszki czarniawe, plamiste; trzon krótki, często wygięty, oszroniony. Rośnie gromadnie od maja do października na nawożonych łąkach i trawnikach. Niejadalny i podejrzany o działanie trujące – bywa w nim psylocybina.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
20 stwierdzeń z Polski, z 5 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: 2014 r.
Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (7), świętokrzyskie (2), kujawsko-pomorskie (1).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Kołpaczek oliwkowy bardzo łatwo pomylić z kołpaczkiem ciemnoszarym – pewnie różnią się dopiero zarodnikami oglądanymi pod mikroskopem. W terenie pomaga siedlisko: ciemnoszary rośnie na nawożonych łąkach i trawnikach, oliwkowy na ziemi w lasach. Oba są trujące.
Kołpaczek pośredni przypomina kołpaczka ciemnoszarego i lubi podobne miejsca, a pewna różnica jest mikroskopowa. Pośredni ma jednak cielistobrązowy kapelusz, który schnie od szczytu, zostawiając ciemniejszą przepaskę, i rośnie często wprost na odchodach. Oba są trujące.
Kołpaczek czarniawy jest najbardziej podobny do kołpaczka ciemnoszarego, ale ma białawy kapelusz z szarobrązowym odcieniem i drobnym żółtawym garbkiem, a jego trzon po uszkodzeniu szarobrązowieje. Ciemnoszary jest ciemnoczerwonobrązowy do czarnobrązowego i rośnie na nawożonych łąkach.
Podobne są też: Kołpaczek mierzwiowy, Kołpaczek szorstkozarodnikowy


