Gatunek
Wróć do atlasu
warunkowo jadalny

Gąsówka fioletowawa

Lepista nuda

Nazwy ludowe i dawne: gąska naga, bedłka fioletowa, rycerzyk fioletowy, gąska fioletowa, gąska psia, gąska dzika, członka naga, członka psia, słonka · o nazwach

Kapelusz 5–14 cm, za młodu jaskrawofioletowy, później różowofioletowy i brązowiejący; fioletowe są też blaszki i trzon. Miąższ pachnie przyjemnie, korzennie. Rośnie późną jesienią w buczynach i świerczynach, czasem na łąkach i kompostach. Dobry grzyb jadalny, ale tylko po obróbce cieplnej – na surowo szkodliwy.

Kategoria
Gąsówki
Sezon
wrzesień – grudzień
Siedlisko
las liściasty, las iglasty, łąka
Spód kapelusza
blaszki
Kapelusz
czerwony

Na co patrzeć

Kolor kapelusza — czerwony. Kształt i fakturę porównaj ze zdjęciami.
Spód kapelusza — blaszki. To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić.
Siedlisko — las liściasty, las iglasty, łąka. Zwróć uwagę na to, co rośnie w promieniu kilku metrów.
Owocowanie — od września do grudnia.

Sezon

W Polsce

dolnośląskie: 0 stwierdzeńkujawsko-pomorskie: 3 stwierdzenialubelskie: 1 stwierdzenielubuskie: 2 stwierdzeniałódzkie: 2 stwierdzeniamałopolskie: 2 stwierdzeniamazowieckie: 1 stwierdzenieopolskie: 0 stwierdzeńpodkarpackie: 0 stwierdzeńpodlaskie: 3 stwierdzeniapomorskie: 1 stwierdzenieśląskie: 3 stwierdzeniaświętokrzyskie: 1 stwierdzeniewarmińsko-mazurskie: 0 stwierdzeńwielkopolskie: 27 stwierdzeńzachodniopomorskie: 12 stwierdzeń

170 stwierdzeń z Polski, z 12 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.

Ostatnie: październik 2025.

Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (27), zachodniopomorskie (12), kujawsko-pomorskie (3).

Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF

Łatwo pomylić z

Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.

Gąsówka fioletowawa (Lepista nuda)
Gąsówka fioletowawa
Zasłonak wonny (Cortinarius traganus)
Zasłonak wonny

Niedoświadczeni zbieracze mylą gąsówkę fioletowawą z zasłonakiem wonnym. Zasłonak ma żółty, gorzki miąższ o przykrym zapachu, rdzawe resztki zasnówki na brzegu kapelusza i bulwiastą podstawę trzonu; gąsówka pachnie przyjemnie, korzennie.

CechaGąsówka fioletowawaZasłonak wonny
Jadalnośćwarunkowo jadalnytrujący
Kolor kapeluszaczerwonybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, iglasty, łąkaiglasty
Dokładne porównanie: Gąsówka fioletowawa czy zasłonak wonny? →
Gąsówka fioletowawa (Lepista nuda)
Gąsówka fioletowawa
Zasłonak fioletowy (Cortinarius violaceus)
Zasłonak fioletowy

Gąsówkę fioletowawą można pomylić z zasłonakiem fioletowym. Zasłonak ma aksamitny, ciemny, niebieskofioletowy kapelusz z metalicznym połyskiem i rośnie głównie w górach pod bukami i brzozami; gąsówka jest różowofioletowa, pachnie przyjemnie, korzennie, i pojawia się późną jesienią. Zasłonak jest niejadalny.

CechaGąsówka fioletowawaZasłonak fioletowy
Jadalnośćwarunkowo jadalnyniejadalny
Kolor kapeluszaczerwonyszary
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, iglasty, łąkaliściasty, mieszany
Dokładne porównanie: Gąsówka fioletowawa czy zasłonak fioletowy? →
Gąsówka fioletowawa (Lepista nuda)
Gąsówka fioletowawa
Zasłonak odrażający (Cortinarius camphoratus)
Zasłonak odrażający

Gąsówkę fioletowawą łatwo pomylić z fioletowymi zasłonakami, m.in. z zasłonakiem odrażającym. Zasłonak ma pod kapeluszem resztki zasnówki i ślad pierścienia na trzonie, a do tego silny, przykry zapach kamfory lub koziego sera; gąsówka pachnie przyjemnie, korzennie. Zasłonaka nie należy jeść.

CechaGąsówka fioletowawaZasłonak odrażający
Jadalnośćwarunkowo jadalnyniejadalny
Kolor kapeluszaczerwonybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, iglasty, łąkaiglasty, mieszany
Dokładne porównanie: Gąsówka fioletowawa czy zasłonak odrażający? →

Podobne są też: Grzybówka fioletowawa, Gąsówka brudnofioletowa, Gąsówka dwubarwna, Gąsówka białoniebieskawa

Porównania: Gąsówka fioletowawa czy grzybówka fioletowawa?

Więcej z kategorii Gąsówki

Cała kategoria: Gąsówki