
Zdjęcie: Lukas from London, England · CC BY-SA 2.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: George Chernilevsky · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Garnhami · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Dominicus Johannes Bergsma · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Gąsówka fioletowawa
Lepista nuda
Nazwy ludowe i dawne: gąska naga, bedłka fioletowa, rycerzyk fioletowy, gąska fioletowa, gąska psia, gąska dzika, członka naga, członka psia, słonka · o nazwach
Kapelusz 5–14 cm, za młodu jaskrawofioletowy, później różowofioletowy i brązowiejący; fioletowe są też blaszki i trzon. Miąższ pachnie przyjemnie, korzennie. Rośnie późną jesienią w buczynach i świerczynach, czasem na łąkach i kompostach. Dobry grzyb jadalny, ale tylko po obróbce cieplnej – na surowo szkodliwy.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
170 stwierdzeń z Polski, z 12 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: październik 2025.
Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (27), zachodniopomorskie (12), kujawsko-pomorskie (3).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Niedoświadczeni zbieracze mylą gąsówkę fioletowawą z zasłonakiem wonnym. Zasłonak ma żółty, gorzki miąższ o przykrym zapachu, rdzawe resztki zasnówki na brzegu kapelusza i bulwiastą podstawę trzonu; gąsówka pachnie przyjemnie, korzennie.
Gąsówkę fioletowawą można pomylić z zasłonakiem fioletowym. Zasłonak ma aksamitny, ciemny, niebieskofioletowy kapelusz z metalicznym połyskiem i rośnie głównie w górach pod bukami i brzozami; gąsówka jest różowofioletowa, pachnie przyjemnie, korzennie, i pojawia się późną jesienią. Zasłonak jest niejadalny.
Gąsówkę fioletowawą łatwo pomylić z fioletowymi zasłonakami, m.in. z zasłonakiem odrażającym. Zasłonak ma pod kapeluszem resztki zasnówki i ślad pierścienia na trzonie, a do tego silny, przykry zapach kamfory lub koziego sera; gąsówka pachnie przyjemnie, korzennie. Zasłonaka nie należy jeść.
Podobne są też: Grzybówka fioletowawa, Gąsówka brudnofioletowa, Gąsówka dwubarwna, Gąsówka białoniebieskawa
Porównania: Gąsówka fioletowawa czy grzybówka fioletowawa?


