Gatunek
Wróć do atlasu
jadalny

Gąsówka irysowa

Lepista irina

Kapelusz 5–13 cm, gładki, najpierw białawy, później ochrowobrązowy, w wilgoci lepki i ciemniejszy. Zwarty, biały miąższ pachnie jak korzeń fiołka. Rośnie jesienią wśród liści i traw, głównie w łęgach pod jesionami, w buczynach i parkach; jadalna. Podobna lejkówka liściowa ma cienki miąższ i anyżowy zapach.

Kategoria
Gąsówki
Sezon
wrzesień – listopad
Siedlisko
las liściasty, łąka
Spód kapelusza
blaszki
Kapelusz
brązowy

Na co patrzeć

Barwa kapelusza — brązowy. Kształt i fakturę porównaj ze zdjęciami.
Spód kapelusza — blaszki. To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić.
Siedlisko — las liściasty, łąka. Zwróć uwagę na to, co rośnie w promieniu kilku metrów.
Owocowanie — od września do listopada.

Sezon

W Polsce

dolnośląskie: 0 stwierdzeńkujawsko-pomorskie: 2 stwierdzenialubelskie: 0 stwierdzeńlubuskie: 0 stwierdzeńłódzkie: 0 stwierdzeńmałopolskie: 2 stwierdzeniamazowieckie: 0 stwierdzeńopolskie: 0 stwierdzeńpodkarpackie: 0 stwierdzeńpodlaskie: 2 stwierdzeniapomorskie: 1 stwierdzenieśląskie: 2 stwierdzeniaświętokrzyskie: 0 stwierdzeńwarmińsko-mazurskie: 0 stwierdzeńwielkopolskie: 5 stwierdzeńzachodniopomorskie: 1 stwierdzenie

18 stwierdzeń z Polski, z 7 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.

Ostatnie: 2021 r..

Najwięcej stwierdzeń: wielkopolskie (5), kujawsko-pomorskie (2), małopolskie (2).

Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF

Łatwo pomylić z

Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.

Gąsówka irysowa (Lepista irina)
Gąsówka irysowa
Białokrowiak okazały (Leucopaxillus giganteus)
Białokrowiak okazały

Młode białokrowiaki okazałe bywają mylone z gąsówką irysową. Gąsówkę zdradza zapach korzenia fiołka i kapelusz, który z białawego robi się ochrowobrązowy; białokrowiak pachnie spermą, a jego gęste, zbiegające blaszki brązowieją pod palcem. Gąsówka jest jadalna, białokrowiaka uznaje się za jadalnego tylko za młodu.

Gąsówka irysowaBiałokrowiak okazały
Jadalnośćjadalnywarunkowo jadalny
Kolor kapeluszabrązowybiały
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, łąkałąka, liściasty, mieszany
Gąsówka irysowa (Lepista irina)
Gąsówka irysowa
Lejkówka liściowa (Clitocybe phyllophila)
Lejkówka liściowa

Trująca lejkówka liściowa ma cienki miąższ o anyżowym zapachu i białe blaszki lekko zbiegające na trzon. Gąsówka irysowa ma zwarty, biały miąższ pachnący korzeniem fiołka, a jej kapelusz z wiekiem staje się ochrowobrązowy.

Gąsówka irysowaLejkówka liściowa
Jadalnośćjadalnytrujący
Kolor kapeluszabrązowybiały
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, łąkaliściasty, iglasty, mieszany
Dokładne porównanie: Gąsówka irysowa czy lejkówka liściowa? →
Gąsówka irysowa (Lepista irina)
Gąsówka irysowa
Gąsówka kołpaczkowata (Lepista panaeolus)
Gąsówka kołpaczkowata

Gąsówka kołpaczkowata ma na środku szarawego kapelusza brązowawe, wodniste plamki i pachnie mąką. Gąsówka irysowa ma kapelusz gładki, białawy, potem ochrowobrązowy, a jej biały miąższ pachnie korzeniem fiołka. Obie są jadalne.

Gąsówka irysowaGąsówka kołpaczkowata
Jadalnośćjadalnyjadalny
Kolor kapeluszabrązowyszary
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, łąkałąka

Więcej z kategorii Gąsówki

Cała kategoria: Gąsówki

Atlas pomaga zawęzić poszukiwania, ale nie zastąpi oceny grzyba na żywo. Nigdy nie jedz grzyba rozpoznanego wyłącznie z atlasu — w razie wątpliwości pokaż go grzyboznawcy w stacji sanepidu. Podejrzenie zatrucia: dzwoń na 112.