Gatunek
Wróć do atlasu
jadalny

Monetnica maślana

Rhodocollybia butyracea

Gładki, silnie nasiąkliwy kapelusz 4–7 cm z ciemniejszym garbkiem: po deszczu rdzawo- do czerwonobrązowego, w suchą pogodę płowieje do bladoochrowego. Trzon zgrubiały u nasady, z zewnątrz gumowato sprężysty, wewnątrz watowaty. Pospolita od lata do późnej jesieni w lasach liściastych i iglastych; jadalne są kapelusze.

Kategoria
Pozostałe
Sezon
lipiec – listopad
Siedlisko
las liściasty, las iglasty
Spód kapelusza
blaszki
Kapelusz
brązowy

Na co patrzeć

Kolor kapelusza — brązowy. Kształt i fakturę porównaj ze zdjęciami.
Spód kapelusza — blaszki. To pierwsza rzecz, którą warto sprawdzić.
Siedlisko — las liściasty, las iglasty. Zwróć uwagę na to, co rośnie w promieniu kilku metrów.
Owocowanie — od lipca do listopada.

Sezon

W Polsce

dolnośląskie: 4 stwierdzeniakujawsko-pomorskie: 1 stwierdzenielubelskie: 1 stwierdzenielubuskie: 5 stwierdzeńłódzkie: 14 stwierdzeńmałopolskie: 5 stwierdzeńmazowieckie: 6 stwierdzeńopolskie: 0 stwierdzeńpodkarpackie: 0 stwierdzeńpodlaskie: 9 stwierdzeńpomorskie: 7 stwierdzeńśląskie: 19 stwierdzeńświętokrzyskie: 7 stwierdzeńwarmińsko-mazurskie: 1 stwierdzeniewielkopolskie: 67 stwierdzeńzachodniopomorskie: 71 stwierdzeń

495 stwierdzeń z Polski, z 14 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.

Ostatnie: listopad 2025.

Najwięcej stwierdzeń: zachodniopomorskie (71), wielkopolskie (67), śląskie (19).

Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF

Łatwo pomylić z

Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.

Monetnica maślana (Rhodocollybia butyracea)
Monetnica maślana
Gąska mydlana (Tricholoma saponaceum var. saponaceum)
Gąska mydlana

Młode, ciemno ubarwione monetnice maślane można wziąć za gąskę mydlaną. Monetnica ma gładki, nasiąkliwy kapelusz z ciemniejszym garbkiem i trzon zgrubiały u nasady, gumowato sprężysty; gąska mydlana pachnie mydłem, a jej miąższ po zerwaniu czerwienieje.

CechaMonetnica maślanaGąska mydlana
Jadalnośćjadalnywarunkowo jadalny
Kolor kapeluszabrązowyszary
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, iglastyiglasty, mieszany

Monetnica maślana odmiana szarobrązowa różni się od formy typowej głównie barwą: jej wodochłonny kapelusz jest szarobrązowy i po wyschnięciu blednie do siwobiałego, a nie rdzawy. Kształt, sprężysty trzon rozdęty u nasady i jadalność są takie same.

CechaMonetnica maślanaMonetnica maślana odm. szarobrązowa
Jadalnośćjadalnyjadalny
Kolor kapeluszabrązowyszary
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, iglastyliściasty, iglasty
Monetnica maślana (Rhodocollybia butyracea)
Monetnica maślana
Łysostopek cierpki (Gymnopus peronatus)
Łysostopek cierpki

Monetnica maślana ma gładki, tłusto błyszczący kapelusz z ciemniejszym garbkiem i trzon zgrubiały u nasady, wewnątrz watowaty. Łysostopek cierpki ma matowy, żółtawo-czerwonawobrązowy kapelusz, łykowaty trzon z szczeciniastą grzybnią u dołu i piekący smak.

CechaMonetnica maślanaŁysostopek cierpki
Jadalnośćjadalnyniejadalny
Kolor kapeluszabrązowybrązowy
Spód kapeluszablaszkiblaszki
Siedliskoliściasty, iglastyliściasty, iglasty

Podobne są też: Łysostopek pospolity, Monetnica karbowanoblaszkowa

Więcej z kategorii Pozostałe

Cała kategoria: Pozostałe