Zdjęcie: Jerzy Opioła · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Felix Schumm · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Ryan Hodnett · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: jacilluch · CC BY-SA 2.0 · źródło: Wikimedia Commons
Kruszownica zwyczajna
Umbilicaria cylindrica
Porost listkowaty przyrośnięty do skały jednym uczepem; listki 2–4 cm, grube, w suchą pogodę kruche. Wierzch szary lub białawy, w środku pofałdowany, a brzegi otacza frędzla czarnych, rozgałęzionych rzęsek – najlepsza cecha rozpoznawcza. Spód cielisty do żółtobrunatnego, z czarnymi chwytnikami. Pospolita na słonecznych skałach krzemianowych w wysokich górach.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
343 stwierdzenia z Polski, z 4 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: wrzesień 2025.
Najwięcej stwierdzeń: małopolskie (22), dolnośląskie (19), podkarpackie (2).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Kruszownica zwyczajna, podobnie jak szorstka, ma od spodu czarne chwytniki, ale zwykle tworzy wiele listków, a ich brzegi obrasta frędzla czarnych rzęsek. Szorstka składa się najczęściej z jednego listka o szarym, drobno spękanym wierzchu.
Kruszownica zwyczajna ma szary lub białawy wierzch, a brzegi listków otacza frędzla czarnych, rozgałęzionych rzęsek; od spodu ma czarne chwytniki. Strojna jest ciemnobrązowa, usiana izydiami, a jej spód jest gładki.
Skórnica czerwonawa przypomina z wierzchu kruszownicę zwyczajną, ale rośnie na skałach wapiennych, a nie krzemianowych, i nie ma rzęsek na brzegach. Kruszownicę zwyczajną poznasz po frędzli czarnych rzęsek wokół szarych listków i czarnych chwytnikach od spodu.
Więcej z kategorii Porosty
