Zdjęcie: Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Ryan Hodnett · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Jason Hollinger · CC BY 2.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Kruszownica strojna
Umbilicaria deusta
Listkowata plecha średnicy 1–4 cm, przyczepiona do kamienia pojedynczym uczepem, cienka i po wyschnięciu bardzo krucha. Wierzch ciemnobrązowy, gęsto usiany drobnymi, ziarenkowatymi wyrostkami (izydiami); spód gładki, bez chwytników. Rośnie na kwaśnych skałach i głazach; w Polsce miejscami dość częsta, dawniej chroniona.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
274 stwierdzenia z Polski, z 5 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: lipiec 2026.
Najwięcej stwierdzeń: dolnośląskie (22), małopolskie (17), pomorskie (10).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Kruszownicę strojną łatwo odróżnić od szorstkiej po izydiach – drobnych, ziarenkowatych wyrostkach na ciemnobrązowym wierzchu – i gładkim spodzie bez chwytników. Szorstka ma wierzch szary lub szarozielonkawy z siateczką spękań, a jasny spód gęsto porastają czarne chwytniki.
Kruszownica wielolistkowa ma gładki, lekko błyszczący wierzch, brunatny do prawie czarnego, i plechę z wielu karbowanych listków. Strojna jest szorstka od drobnych izydiów, które wśród kruszownic ma tylko ona.
Kruszownica zwyczajna ma szary lub białawy wierzch, a brzegi listków otacza frędzla czarnych, rozgałęzionych rzęsek; od spodu ma czarne chwytniki. Strojna jest ciemnobrązowa, usiana izydiami, a jej spód jest gładki.
Więcej z kategorii Porosty
