
Zdjęcie: Jerzy Opioła · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: no rights reserved · CC0 · źródło: iNaturalist
Zdjęcie: Matt Muir · CC BY 4.0 · źródło: iNaturalist
Zdjęcie: Teemu Kurppa · CC BY 4.0 · źródło: iNaturalist
Kruszownica szorstka
Umbilicaria hirsuta
Plecha z jednego, rzadziej kilku listków 1–3 cm, przyrośnięta uczepem, w suchą pogodę krusząca się w palcach. Wierzch szary, szarozielonkawy lub jasnobrązowy, z siateczką drobnych spękań. Spód jasny, gęsto porośnięty czarnymi chwytnikami. W Polsce częsta na skałach od piętra kosodrzewiny wzwyż, poza górami wyjątkowa.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
96 stwierdzeń z Polski, z 3 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: 2024 r.
Najwięcej stwierdzeń: dolnośląskie (35), podkarpackie (7), małopolskie (5).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Kruszownicę strojną łatwo odróżnić od szorstkiej po izydiach – drobnych, ziarenkowatych wyrostkach na ciemnobrązowym wierzchu – i gładkim spodzie bez chwytników. Szorstka ma wierzch szary lub szarozielonkawy z siateczką spękań, a jasny spód gęsto porastają czarne chwytniki.
Kruszownica zwyczajna, podobnie jak szorstka, ma od spodu czarne chwytniki, ale zwykle tworzy wiele listków, a ich brzegi obrasta frędzla czarnych rzęsek. Szorstka składa się najczęściej z jednego listka o szarym, drobno spękanym wierzchu.


