Zdjęcie: Strobilomyces · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Karelj · Public domain · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Egilus · CC BY-SA 4.0 · źródło: Wikimedia Commons
Zdjęcie: Richard Daniel / Mushroom Observer · CC BY-SA 3.0 · źródło: Wikimedia Commons
Płachetka zwyczajna
Cortinarius caperatus
Nazwy ludowe i dawne: niemka, kołpak, turek, podbołotuszka, bydlarka, płachta · o nazwach
Kapelusz 4–12 cm z tępym garbem, młody siwofioletowo oszroniony, później skórzastożółty do beżowobrązowego, często pomarszczony. Blaszki gliniastożółte, potem rdzawe; trzon bulwiasty, z wąskim, białawym pierścieniem. Rośnie od lipca do października w borach na kwaśnych piaskach. Jadalna, ale ma trujących sobowtórów – nie dla początkujących.
Na co patrzeć
Sezon
W Polsce
145 stwierdzeń z Polski, z 13 województw — w bazie GBIF, która gromadzi m.in. obserwacje z iNaturalist i okazy z kolekcji zielnikowych.
Ostatnie: 18 września 2026.
Najwięcej stwierdzeń: pomorskie (33), zachodniopomorskie (9), podlaskie (8).
Stan na 18 października 2026. Mapa pokazuje, gdzie grzyb zgłaszano, a nie gdzie rośnie — tam, gdzie mniej osób fotografuje grzyby, stwierdzeń jest mniej. Zobacz stwierdzenia w GBIF
Łatwo pomylić z
Podobne gatunki wskazane w opisach Wikipedii — sprawdź różnice, zanim zdecydujesz.
Stare płachetki zwyczajne bywają latem mylone ze śmiertelnie trującym strzępiakiem ceglastym. Strzępiak rośnie pod drzewami liściastymi, ma promieniście pękający kapelusz, a jego blaszki czerwienieją po uszkodzeniu; płachetka ma na trzonie białawy pierścień i rośnie w borach na kwaśnych piaskach.
Młode płachetki o siwofioletowym kapeluszu łatwo wziąć za zasłonaka wonnego, ale ten wydziela przykry zapach, a jego młode blaszki zasłania zasnówka. Płachetka ma zamiast niej wąski pierścień na trzonie; zasłonak jest niejadalny lub lekko trujący.
Aksamitkówka złota ma złotożółty, matowy kapelusz pokryty ziarenkami, które zostają na palcach, i wyraźnie prążkowany, złocistobrązowy pierścień. Płachetka zwyczajna ma kapelusz pomarszczony, za młodu siwofioletowo oszroniony, i wąski, białawy pierścień. Aksamitkówka jest niejadalna i w Polsce rzadka.
Podobne są też: Polówka wczesna
Więcej z kategorii Pozostałe
